رفتن به پیمایش رفتن به محتوای اصلی
تغذیه ورزشی

آب چغندر و نیترات: دوز، زمان مصرف و اثر ورزشی

چند چغندر تازه و یک لیوان آب چغندر روی سطح سنگی تیره در نور کنار پنجره

آخرین به‌روزرسانی:

آب چغندر و نیترات در یک نگاه

آب چغندر یکی از شناخته‌شده‌ترین مکمل‌های طبیعی پیش از تمرین است. نیترات موجود در چغندر در بدن به نیتریک اکسید تبدیل می‌شود. نیتریک اکسید رگ‌های خونی را گشاد می‌کند و هزینهٔ اکسیژن فعالیت بدنی را کم می‌کند. این راهنمای بادی‌من دوز، زمان مصرف، شواهد علمی و محدودیت‌های نیترات را بررسی می‌کند.

شواهد نشان می‌دهد نیترات می‌تواند تحمل فعالیت شدید را بهتر کند مطالعهٔ کلاسیک نیترات و هزینهٔ اکسیژن. اندازهٔ این اثر کوچک ولی قابل اندازه‌گیری است.

در بادی‌من پرسش‌های پرتکرار ورزشکاران دربارهٔ دوز و زمان مصرف را بررسی کردیم و هر پاسخ را به یک منبع علمی گره زدیم.

نیترات و نیتریک اکسید چگونه در بدن کار می‌کنند؟

نیترات خوراکی در دهان و معده به نیتریت و سپس در خون به نیتریک اکسید تبدیل می‌شود. باکتری‌های دهان در این مسیر نقش کلیدی دارند. به همین دلیل دهان‌شویهٔ ضدباکتری پیش از مصرف، اثر نیترات را کم می‌کند مرور سازوکار نیترات و عملکرد ورزشی. این مسیر با مسیر آنزیمی هم موازی است.

نیتریک اکسید در دیوارهٔ رگ‌ها پیام‌رسان گشادشدن است. گشادشدن رگ‌ها خون‌رسانی عضله را بهتر می‌کند. همین تغییر، دلیل اصلی بهبود استقامت دانسته می‌شود.

بخشی از نیترات غذا جذب نمی‌شود و در روده باقی می‌ماند. همین بخش باکتری‌های مفید روده را تغذیه می‌کند. این اثر جدا از اثر ورزشی است و در مطالعات مختلف گزارش شده است اثر نیترات بر فلور روده.

آب چغندر چه تأثیری بر عملکرد ورزشی دارد؟

فراتحلیل‌ها اثر کوچک تا متوسط نیترات بر استقامت را نشان می‌دهند. بیشترین سود در فعالیت‌های کوتاه و شدید دیده می‌شود فراتحلیل نیترات و عملکرد ورزشی. اثر بر قدرت بیشینه و توان انفجاری کم است. برای ورزش‌های تیمی و تایم‌اپ این سود معنادارتر است.

در فعالیت‌های بلندمدت، اثر نیترات کم‌رنگ‌تر می‌شود. در این حالت هزینهٔ سوخت و اکسیژن کمتر گلوگاه کار است. مصرف کربوهیدرات و آبرسانی در این ورزش‌ها تعیین‌کننده‌تر است راهنمای کربوهیدرات پیش از تمرین.

اندازهٔ اثر به فرد بستگی دارد. بخشی از ورزشکاران پاسخ‌دهندهٔ قوی هستند و بخشی سود کمی می‌گیرند. همین تفاوت فردی در مرورهای جدید هم تأیید شده است عوامل مؤثر بر پاسخ به نیترات.

دوز و زمان مصرف آب چغندر چگونه است؟

دوز مؤثر نیترات نزدیک ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم است. این مقدار نزدیک به ۷۰ میلی‌لیتر آب چغندر غلیظ است. مصرف باید ۲ تا ۳ ساعت پیش از تمرین باشد مرور دوز و زمان مصرف نیترات. مصرف چند روز پیاپی اثر را پایدارتر می‌کند.

منبع: مرور دوز و عوامل مؤثر بر نیترات
زمان مصرفنوع مصرفهدف
۲ تا ۳ ساعت پیش از تمرینیک نوبتاثر سریع یک جلسه
۳ تا ۶ روز پیاپیروزانهاثر پایدارتر استقامتی
صبح روز مسابقهیک نوبتهماهنگی با ساعت مسابقه
  • ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم نیترات در هر نوبت، با منبع دوز مؤثر
  • ۲ تا ۳ ساعت پیش از شروع تمرین مصرف کنید
  • پیش از مسابقه روش را در تمرین آزمایش کنید
  • آب کافی همراه مصرف بنوشید
پیمانهٔ آب چغندر و سبزی‌های برگ‌سبز کنار ساعت شنی روی میز سنگی روشن
دوز و زمان مصرف، دو عامل تعیین‌کنندهٔ اثر نیترات بر عملکرد ورزشی هستند.

دوز بالاتر همیشه بهتر نیست. در دوزهای خیلی بالا عارضه بیشتر می‌شود و سود اضافه نمی‌آید. سقف منطقی همان محدودهٔ مطالعه‌شده است محدودهٔ دوز مطالعه‌شده.

آب چغندر طبیعی بهتر است یا مکمل نیترات؟

انتخاب میان چغندر طبیعی و پودر نیترات به هدف و بودجه بستگی دارد. آب چغندر طبیعی مواد همراه بیشتری دارد. پودر نیترات ارزان‌تر است و دوز دقیق‌تری می‌دهد. جدول زیر تفاوت این دو را کنار هم می‌گذارد.

منبع: برگهٔ رسمی نیترات و عملکرد ورزشی
ویژگیآب چغندر طبیعیپودر نیترات
دقت دوزمتوسطبالا
طعمقوی و تلخبی‌طعم
هزینهبیشترکمتر
مواد همراهفیبر و پلی‌فنولتقریباً هیچ
نگهدارییخچالدمای اتاق

مقایسهٔ بالینی این دو شکل تفاوت بزرگی در اثر نشان نداده است. آنچه نتیجه را تعیین می‌کند دوز کل و زمان مصرف است. غلظت آب چغندر بازاری هم بین برندها تفاوت دارد تفاوت غلظت فرآورده‌های نیترات.

اگر دوز دقیق برای شما مهم است، پودر گزینهٔ ساده‌تری است. اگر به دنبال منبع غذایی طبیعی هستید، چغندر خانگی انتخاب خوبی است. سبزی‌های برگ‌سبز هم منبع روزمرهٔ نیترات هستند.

کدام ورزش‌ها از نیترات بیشترین سود را می‌برند؟

نیترات بیشتر بر استقامت اثر دارد تا بر قدرت. دوندگان مسافت، دوچرخه‌سواران و شناگران بیشترین سود را می‌گیرند. ورزش‌های تیمی با تناوب بالا هم سود می‌برند شواهد اثر نیترات بر استقامت. در فعالیت‌های کوتاه‌تر از یک دقیقه اثر کوچک است.

ورزشکاران تفریحی به اندازهٔ ورزشکاران حرفه‌ای سود می‌گیرند. سطح آمادگی اثر را حذف نمی‌کند. تفاوت در اندازهٔ اثر است، نه در وجود آن.

بزرگ‌ترین سود در فعالیت‌هایی دیده می‌شود که بین دو تا سی دقیقه طول می‌کشند. در این بازه، هزینهٔ اکسیژن گلوگاه اصلی عملکرد است. هر چه فعالیت طولانی‌تر شود، نقش سوخت و الکترولیت‌ها پررنگ‌تر می‌شود و سهم نیترات کمتر می‌شود.

در ورزش‌های مقاومتی، شواهد ضعیف‌تر است. نیترات به‌تنهایی جای برنامهٔ تمرینی و پروتئین کافی را نمی‌گیرد. دربارهٔ مبانی تغذیهٔ ورزشی راهنمای تغذیهٔ ورزشی بادی‌من مطلب کامل‌تری دارد.

چه غذاهای دیگری نیترات بالا دارند؟

چغندر تنها منبع نیترات نیست. کاهو، اسفناج، کرفس و تربچه نیترات بالایی دارند. سبزی‌های برگ‌سبز منبع روزمرهٔ نیترات هستند. جدول زیر مقدار تقریبی نیترات چند غذا را نشان می‌دهد.

منبع: برگهٔ رسمی تغذیه و نیترات
غذانیترات در ۱۰۰ گرم
برگ چغندربالا
کاهوبالا
اسفناجمتوسط تا بالا
کرفسمتوسط
تربچهمتوسط

نیترات این سبزی‌ها با مصرف درشت‌تر هم تفاوت می‌کند. روش پخت و زمان برداشت هم اثرگذار است. برای ورزشکار، مصرف منظم سبزی ساده‌ترین راه تأمین نیترات روزمره است.

بخشی از نیترات رژیم از آب آشامیدنی و فرآورده‌های گوشتی فرآوری‌شده هم می‌آید. منبع آب آشامیدنی در شهرهای مختلف متفاوت است. در این بخش، نیترات برای نگهداری گوشت اضافه می‌شود و هدف آن با هدف ورزشی فرق دارد. برای دریافت نیترات ورزشی، سبزی و چغندر انتخاب سالم‌تری هستند.

دربارهٔ آبرسانی و الکترولیت‌ها راهنمای آبرسانی ورزشی نکته‌های کاربردی بیشتری دارد. مصرف همزمان سبزی و آب کافی به عملکرد کمک می‌کند.

آیا آب چغندر برای ورزشکاران ایمن است؟

در دوزهای مرسوم، نیترات برای ورزشکار سالم ایمن است. شایع‌ترین عارضه، ادرار و مدفوع قرمز رنگ است که بی‌خطر است. در دوز بالا سردرد و افت فشار گزارش می‌شود مرور ایمنی مصرف نیترات. مصرف مزمن دوز بالا توصیه نمی‌شود.

مهم‌ترین نکته، آگاهی از عارضه‌های خفیف است. سردرد و سرگیجه معمولاً با کم‌کردن دوز برطرف می‌شود. اگر علائم ادامه داشت، مصرف را قطع کنید.

نیترات با برخی داروها اثر جمعی دارد. داروهای گشادکنندهٔ عروق و داروهای فشار خون از این دسته‌اند. در این حالت مصرف باید با نظر پزشک باشد تداخل نیترات با داروها.

چه کسانی نباید آب چغندر مصرف کنند؟

افراد با فشار خون پایین باید احتیاط کنند. مصرف همزمان با داروهای گشادکنندهٔ عروق نیاز به نظر پزشک دارد. بیماران کلیوی و افرادی با سنگ کلیهٔ اگزالاتی هم باید احتیاط کنند هشدارهای مصرف نیترات. در بارداری و شیردهی شواهد کافی نیست.

افراد با سابقهٔ سنگ کلیه باید آب کافی بنوشند. اگزالات چغندر در افراد مستعد می‌تواند مشکل‌ساز باشد. در این حالت سبزی‌های کم‌اگزالات گزینهٔ بهتری هستند.

مصرف مکمل نیترات بدون مشورت در بیماری قلبی توصیه نمی‌شود. در این بیماران نیترات بر فشار خون اثر واضحی دارد. تصمیم دربارهٔ مصرف با پزشک معالج است.

آب چغندر چه تفاوتی با پیش‌تمرینی‌های کافئین‌دار دارد؟

نیترات و کافئین دو مسیر جدا دارند. کافئین هوشیاری و توان را بالا می‌برد. نیترات بر هزینهٔ اکسیژن و استقامت اثر می‌گذارد. تفاوت اصلی در زمان اثر و نوع سود است. ترکیب این دو هم در مطالعات بررسی شده است ترکیب نیترات و کافئین.

منبع: مقایسهٔ نیترات و کافئین
ویژگینیتراتکافئین
اثر اصلیاستقامتهوشیاری و توان
زمان اوج اثر۲ تا ۳ ساعت۳۰ تا ۶۰ دقیقه
نیاز به مصرف روزانهداردندارد
عارضه شایعافت فشار خفیفبی‌قراری و تپش

برای جلسات استقامتی، نیترات انتخاب منطقی‌تری است. برای تمرین‌های توانی و کوتاه، کافئین اثر سریع‌تری دارد. دربارهٔ انتخاب پیش‌تمرینی راهنمای مکمل‌های پیش‌تمرینی تفاوت‌ها را کامل‌تر توضیح داده است.

مصرف همزمان این دو با دوز بالا توصیه نمی‌شود. در دوز مرسوم، تداخل مهمی گزارش نشده است.

چقدر طول می‌کشد تا اثر نیترات ظاهر شود؟

اثر پس از ۲ تا ۳ ساعت به اوج می‌رسد. مصرف ۳ تا ۶ روز پیاپی اثر را بیشتر و پایدارتر می‌کند مسیر زمانی اثر نیترات. با قطع مصرف، اثر نزدیک به یک روز باقی می‌ماند. تک‌نوبت هم اثر دارد ولی ضعیف‌تر.

این تفاوت زمانی، برنامه‌ریزی مصرف را مهم می‌کند. برای مسابقه، روزهای پیش از رویداد مهم‌تر از ساعت دقیق روز مسابقه هستند. برای تمرین روزمره، مصرف چند ساعت پیش از جلسه کافی است.

اثر در چند روز اول کامل نیست. بدن به مصرف پیوسته نیاز دارد تا غلظت نیتریت خون بالا بماند الگوی مصرف پیوسته نیترات.

برای ارزیابی پاسخ شخصی، یک پروتکل ساده کافی است. دو جلسهٔ تمرینی مشابه را یک بار با نیترات و یک بار بدون آن بسنجید. معیارهایی مثل تعداد تکرار، ضربان قلب و احساس فشار درخواستی را ثبت کنید. همین مقایسهٔ کوچک از هر توصیهٔ عمومی دقیق‌تر است.

اگر پاسخ ضعیف بود، دوز و زمان مصرف را بازبینی کنید. در بسیاری از موارد مشکل در دوز پایین یا مصرف خیلی نزدیک به تمرین است. آزمایش روش در روز مسابقه بدون تمرین قبلی توصیه نمی‌شود.

سؤال‌های متداول دربارهٔ آب چغندر و نیترات

این بخش به پرسش‌هایی پاسخ می‌دهد که ورزشکاران بیشتر هنگام انتخاب و مصرف نیترات می‌پرسند. پاسخ‌ها کوتاه و آموزشی هستند و جای مشورت با پزشک یا متخصص تغذیهٔ ورزشی را نمی‌گیرند.

نکتهٔ بادی‌من: اگر آب چغندر غلیظ برای معده سنگین است، همان دوز را با آب رقیق کنید یا سبزی‌های برگ‌سبز را جایگزین بخشی از آن کنید. اثر دوز کل مهم‌تر از شکل مصرف است.

منابع و مطالعهٔ بیشتر

این مقاله بر پایهٔ برگهٔ رسمی نیترات و چند فراتحلیل نوشته شده است. هر عدد در همان جمله به منبع خود لینک شده است. این کار به شما اجازه می‌دهد هر ادعا را مستقل بررسی کنید.

برای مکمل‌های کنار نیترات، امگا ۳ آپوویتال و زینک و ویتامین سی نکستایل در فروشگاه بادی‌من موجودند. دربارهٔ مبانی تغذیهٔ ورزشی راهنمای تغذیهٔ ورزشی بادی‌من و دربارهٔ انتخاب پیش‌تمرینی راهنمای مکمل‌های پیش‌تمرینی را ببینید. راهنمای آبرسانی ورزشی هم مطلب مکملی است.

سلب مسئولیت پزشکی: این مقاله فقط جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا تجویز پزشک نیست. در فشار خون پایین، بیماری قلبی، بیماری کلیوی و مصرف داروهای گشادکنندهٔ عروق، پیش از مصرف مکمل نیترات با پزشک مشورت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

متوجه شدم
✕
از «BODYMAN» مثل دیجی‌کالا خرید کن!

با وارد کردن شماره تلفنی که در دیجی‌کالا ثبت کردی، اطلاعات حسابت رو ببین، آدرست رو انتخاب کن و خریدت رو مثل دیجی‌کالا سریع، قسطی و امن انجام بده.

progress
digikala تایید شده توسط دیجی‌کالا

این سایت توسط دیجی‌کالا بررسی شده و مالکیت، اطلاعات تماس، کیفیت و نحوه ارائه خدمات آن تأیید شده‌است.