مکمل های غذایی روزبهروز در حال محبوبتر شدن هستند. بسیاری از افراد از مکملها برای کاهش وزن و بهعنوان جایگزینی برای وعدههای غذایی استفاده میکنند، درحالی که برخی برای افزایش وزن مکمل مصرف میکنند. هر فرد بسته به نیازهایش میتواند مکمل موردنظر خود را انتخاب کند. مصرف میزان مناسب کالری برای تمام موجودات زنده بسیار مهم است تا بتوانند فعالیتهای معمول خود را انجام دهند. این کالریها از رژیم غذایی به دست میآیند که غالبا شامل کربوهیدرات، پروتئین و چربی است. نیازهای غذایی هر شخص بسته به سبک زندگی، سن، نوع گروه بدنی و همچنین تناسب اندام دلخواهشان متفاوت است.
نوع گروه بدنی یکی از عوامل کلیدی در تعیین مدت زمان تغییر بدن است. انواع گروههای بدنی عموما در سه دسته اندومورف، مزومورف و اکتومورف طبقهبندی میشود. افرادی که در گروه اندومورف قرار دارند میتوانند بهراحتی چربی بدنشان را افزایش دهند، درحالی که افراد مزومورف برای رسیدن به اندام ورزشکاری با مشکلات زیادی مواجه نیستند. افراد اکتومورف اندام لاغر و نرخ متابولیسم بالایی دارند. آنها باید برای افزایش وزن بیشتر از بقیه تلاش کنند. اگر افراد ورزشکار با این گروه بدنی بخواهند توده بدنیشان را افزایش دهند، باید بیشتر از حد معمول کالری مصرف کنند. گاهی برآورده کردن کالری موردنیاز از طریق رژیم غذایی عادی سخت است. مکمل گینر گزینهای عالی برای تامین چنین نیازهای غذایی بزرگی هستند.
از آنجایی که ورزشکاران برای افزایش وزن و ساخت توده بدنی، گینر را انتخاب میکنند، بنابراین داشتن برنامه تمرینی مناسب و اصولی نیز برای تناسب اندام مهم است. معمولا توصیه میشود به منظور افزایش وزن و توده عضلانی بیشتر با وزنه تمرین کنید و کمتر تمرینات هوازی انجام دهید. در بادی من انواع مختلف مکمل های گینر موجود است که میتوان آنها را به دو دسته افزایشدهنده وزن و افزایش دهنده حجم (چگالی عضلات) تقسیم کرد.
گینر افزایش دهنده وزن چیست؟
این مکملها، ترکیبات مغذی خوراکی هستند که به افزایش وزن کمک میکنند. ویت گینر ها به انگلیسی: Weight Gainer که سرشار از کربوهیدرات هستند، کالری اضافی را تامین میکنند که متعاقبا موجب افزایش وزن همراه با افزایش چربی میشود. ترکیب متداول گینرهای افزایشدهنده وزن شامل کربوهیدرات زیاد مخصوصا کربوهیدراتهای ساده، چربی متوسط تا زیاد و پروتئین کم بهعلاوه مقداری ویتامین و مواد معدنی است. هر وعده غذایی گینرهای افزایشدهنده وزن معمولا 700 تا 1000 کیلوکالری انرژی فراهم میکنند که این مقدار بسته به شرکت سازنده متفاوت است. این مکملها برای افراد شدیدا لاغر (اکتومورف) در مرحله حجیم کردن مناسب است.
مس گینر افزایش دهنده حجم چیست؟
مکملهای افزایشدهنده حجم که به مس گینر معروف هستند به انگلیسی: Mass Gainer مکملهای ورزشی هستند که بهطور خاص به افزایش حجم و توده عضلات کمک میکنند. این مکملها عموما شامل پروتئین زیاد، کربوهیدرات متوسط و چربی کم هستند. این مکملهای سرشار از پروتئین، باعث تسریع روند عضله سازی میشوند و برای افراد اکتومورف و مزومورف در مرحله حجیم کردن مناسب هستند. معمولا هر وعده غذایی گینرهای افزایشدهنده حجم 450 تا 1000 کیلوکالری انرژی فراهم میکنند که این مقدار بسته به شرکت سازنده متفاوت است. گاهی ترکیبات خاصی مثل تائورین، کولین یا آنزیمهای گوارشی بههمراه ویتامینها و مواد معدنی به این مکملها افزوده میشود.
کدام گینر برای کدام هدف مناسب است؟
دانش کلید موفقیت است. وقتی بحث مکمل میشود، دانش دقیق و کامل اهمیت زیادی دارد، درغیر این صورت ممکن است سلامتمان دچار آسیب شود. افرادی که ظرفیت کمی در افزایش وزن دارند، باید مکملهای افزایشدهنده وزن مصرف کنند. “هارد گینر” به انگلیسی: Hard Gainer اصطلاحی است که برای این دسته از افراد به کار میرود که با وجود عادتهای غذایی سالم، وزن موردنیازشان را به دست نمیآورند. علت این امر ممکن است نرخ بالای متابولیسم یا هر بیماری دیگری باشد. این نوع گروه بدنی به عنوان “اکتومورف” نیز شناخته میشود. توصیه میشود که این افراد گینرهای افزایشدهنده وزن را بهعنوان جزئی از رژیم غذایی معمول خود استفاده کنند تا بتوانند کالری موردنیازشان را تامین کنند و به بدن خود کمک کنند که قبل از شروع ورزش، برای رسیدن به اندام مطلوب به سطح بهینه برسد.
مکملهای افزایشدهنده حجم عموما برای افزایش توده عضلانی بدن استفاده میشوند. بنابراین هر فرد علاقهمند به تناسب اندام یا هر فرد بدنسازی که میخواهد با کمک ورزش و مکمل، در طول دوره زمانی کوتاهی بدنی عضلانی بسازد، گینرهای افزایشدهنده حجم بهترین انتخاب هستند.
میتوانید از گینر های فارماتک٬ نوتریمد٬ ترک نوتریشن یا کیو ان تی استفاده کنید که بهترین نتایج را متناسب با نیازهای عضلانی شما فراهم میکند. این مکمل ها با نسبت پروتئین:کربوهیدرات ایدهآل یعنی 5:1 را فراهم عرضه میشوند. ترکیبی کامل و خالص از کربوهیدرات، پروتئین، ویتامین و سایر اجزای ضروری هستند. همچنین گینرهای مذکور دارای آنزیمهای گوارشی پروتئاز و لاکتاز هستندکه باعث سازگاری بیشتر آنها با سیستم گوارشی میشود. این آنزیمها گوارش و جذب مواد مغذی مثل کربوهیدرات و پروتئین را بهبود میبخشند. برخی افراد ممکن است هنگام هضم گینرها، بهدلیل کالری اضافی موجود در آنها دچار مشکل شوند. افزودن آنزیمهای گوارشی بسیاری از عوارض جانبی رایج گینرها مانند احساس نامطبوع، نفخ، تهوع، استفراغ و…را رفع میکند.
تفاوت گینرهای افزایشدهنده وزن و افزایشدهنده حجم
| شاخصهای تمایز |
گینرهای افزایشدهنده وزن |
گینرهای افزایشدهنده حجم |
| هدف |
هدف اصلی این مکملها افزایش وزن مصرفکننده است |
هدف اصلی این مکملها افزایش توده بدنی مصرفکننده است |
| نوع گروه بدنی |
“هارد گینرها” |
بدنسازان آینده |
| موارد استفاده |
برای افزایش ذخیره کربوهیدرات بدن بهمنظور عملکرد بهتر استفاده میشود |
توسط افرادی استفاده میشود که میخواهند هنگام محدودیت کالری، توده عضلانی بدون چربی خود را حفظ کنند |
| مقدار پروتئین |
مقدار پروتئین آنها در مقایسه با کربوهیدرات کمتر است |
مقدار پروتئین موجود در آنها زیاد است |
| کالری |
این مکمل کالری بیشتری برای مصرفکننده فراهم میکند |
این مکمل به افزایش توده بدنی بدون چربی کمک میکند |
| فیبر |
مقدار فیبر که به گوارش و هضم کمک میکند، در این مکملها کم است |
محتوای فیبر در این مکملها زیاد است که به هضم چربی و کربوهیدرات کمک میکند، درحالی که فقط روی افزایش قدرت تمرکز میکنند |
| برنامه تمرینی |
از آنجا که این مکمل برای “هارد گینرها” است، باید ورزشهای ملایم انجام دهند |
این مکملها با تامین انرژی موردنیاز فرد، تواناییهای ورزشی آنها افزایش میدهند تا بتوانند با وزنههای سنگین تمرین کنند |
نتیجهگیری
همانطور که قبلا مطرح کردیم، گینرها مکملهایی هستند که بهطور گسترده برای تناسب اندام استفاده میشوند. این مکملها ترکیبی از مواد مغذی پرمصرف و کممصرف هستند که گاهی با برخی از مواد خاص دیگر نیز ترکیب میشوند. هر دو نوع گینرها مشخصات تغذیهای و عملکرد خاص خود را دارند. هر فرد باید با توجه به نیازهای بدنی و اهداف تناسب اندام خود، گینر مناسبش را انتخاب کنند. مصرف این گینرها راهی مناسب و آسان برای پر کردن خلا بین نیازهای غذایی و رژیم متعادل است. از این رو در کنار مصرف گینرها، انجام ورزش مناسب و وجود رژیم غذایی سازماندهیشده ضروری است.
پرسشهای متداول
این دو نام در بازار مکملها گاهی بهجای هم استفاده میشوند و تعریف استاندارد واحدی ندارند. معمولاً گینر به پودر پرکالری حاوی کربوهیدرات و پروتئین گفته میشود و «مس گینر» محصولی است که برای کمک به افزایش وزن و دریافت کالری بیشتر عرضه میشود. تفاوت واقعی را باید از جدول ارزش غذایی، مقدار پروتئین، کربوهیدرات، چربی و اندازهٔ هر وعده فهمید، نه فقط از نام روی بسته.
برای افزایش وزن، عامل اصلی دریافت کالری بیشتر از مصرف روزانه است؛ نام محصول بهتنهایی نتیجه را تعیین نمیکند. اگر از غذا بهاندازهٔ کافی کالری میگیرید، مکمل ممکن است لازم نباشد. اگر اشتها یا وقت محدود است، پودر پرکالری میتواند راهی راحت باشد؛ محصولی انتخاب کنید که با نیاز انرژی و پروتئین شما هماهنگ باشد و قند افزودهٔ آن را بررسی کنید.
مقدار مصرف را بر اساس کالری و پروتئین کل رژیم تنظیم کنید، نه صرفاً مقدار درجشده بهعنوان یک وعده روی بسته. ابتدا با نصف وعده شروع کنید تا تحمل گوارشی را بسنجید و وزن را در چند هفته پیگیری کنید. اگر وزن افزایش نمییابد، مقدار کالری روزانه را اندکی بالا ببرید؛ افزایش سریع وزن معمولاً سهم چربی را هم بیشتر میکند. در بیماری زمینهای با متخصص تغذیه مشورت کنید.
زمان مصرف در مقایسه با مجموع دریافت روزانه اهمیت کمتری دارد. میتوانید آن را بین وعدهها یا پس از تمرین مصرف کنید، هر زمان که به تکمیل کالری و پروتئین روزانه کمک میکند. اگر وعدهٔ کامل غذایی در دسترس است، غذا معمولاً ریزمغذی و فیبر بیشتری فراهم میکند. مصرف یکبارهٔ حجم زیاد ممکن است ناراحتی گوارشی ایجاد کند؛ وعده را تقسیم کنید.
هر مازاد کالری پایدار میتواند وزن را افزایش دهد و بخشی از این افزایش ممکن است چربی باشد. گینر بهخودیخود چربیسوز یا عضلهساز نیست؛ تمرین مقاومتی، پروتئین کافی و مازاد کالری کنترلشده به افزایش سهم تودهٔ بدون چربی کمک میکنند. اگر کالری محصول از نیاز شما بیشتر باشد، افزایش چربی محتمل است. وزن و دور کمر را بهصورت دورهای پایش کنید.
خیر. افراد مبتلا به دیابت، بیماری کلیوی، عدم تحمل لاکتوز یا حساسیت غذایی باید ترکیبات و مقدار قند محصول را بررسی کنند و در صورت لزوم با پزشک مشورت کنند. برای نوجوانان نیز مصرف مکمل بدون نظارت متخصص توصیه نمیشود. پیش از خرید، فهرست مواد تشکیلدهنده، مقدار پروتئین در هر وعده و آزمونهای کنترل کیفیت برند را بررسی کنید.
منابع این بخش: مکملها و عملکرد ورزشی (NIH ODS) — موضعنامهٔ پروتئین و ورزش (PubMed) — راهنمای فعالیت بدنی ACSM
تهیه و تنظیم مطلب توسط تیم تولید محتوای بادیمن، استفاده از مطالب بدون ذکر منبع ( بادیمن ) و به منظور مقاصد تجاری پیگرد قانونی دارد.