لوراتادین چیست؟ راهنمای کامل مصرف، دوز، عوارض و تداخلات

آخرین ویرایش: ۲۱ آبان ۱۴۰۵ (۱۲ نوامبر ۲۰۲۶)

لوراتادین یک آنتی‌هیستامین نسل دوم است که برای التهاب مخاط بینی و کهیر تجویز می‌شود. ویژگی مهم آن این است که کمتر باعث خواب‌آلودگی می‌شود. در این راهنمای بادی‌من، موارد مصرف، دوز، عوارض و تداخلات لوراتادین را با استناد به منابع علمی مرور می‌کنیم.

خلاصهٔ کاربردی در بادی‌من: لوراتادین با دوز استاندارد بزرگسالان، یک آنتی‌هیستامین کم‌خواب‌آور است که اثر آن حدود یک روز ادامه دارد. برای التهاب مخاط بینی و کهیر مزمن کاربرد دارد. تصمیم دربارهٔ دوز و مدت مصرف با پزشک است. هر ادعای این راهنما به یک منبع نام‌دار وصل است.

نام ژنریک لوراتادین چیست و از کدام خانوادهٔ دارویی است؟

نام ژنریک این دارو لوراتادین است و در بازار ایران با نام‌های تجاری گوناگون عرضه می‌شود. لوراتادین عضو خانوادهٔ آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم است. این خانواده برای مهار اثر هیستامین در بدن ساخته شده‌اند. تفاوت اصلی آن با نسل اول، ورود کمتر به مغز است.

هیستامین ماده‌ای است که در واکنش حساسیتی آزاد می‌شود و باعث خارش، عطسه و تورم می‌گردد. آنتی‌هیستامین نسل دوم گیرندهٔ H1 را در بافت‌های محیطی مهار می‌کند. چون این دارو چربی‌گریز است، کمتر از سد خونی مغز عبور می‌کند. همین ویژگی خواب‌آلودگی را کم می‌کند.

کد ATC لوراتادین چیست و چه معنایی دارد؟

کد ATC لوراتادین R06AX13 است. حرف R06 گروه آنتی‌هیستامین‌های سیستمیک را نشان می‌دهد. ترکیب AX زیرگروه داروهای نسل دوم را مشخص می‌کند و عدد پایانی همین دارو را از بقیه جدا می‌کند. منبع رسمی این طبقه‌بندی، ایندکس ATC سازمان جهانی بهداشت است.

لوراتادین در چه اشکال دارویی عرضه می‌شود؟

این دارو در شکل قرص، شربت و قطرهٔ خوراکی تولید می‌شود. قرص‌ها بیشتر برای بزرگسالان و شربت برای کودکان کاربرد دارد. شکل خوراکی تنها شکل رایج این دارو در بازار است. انتخاب شکل مصرف به سن و توانایی بلع بیمار بستگی دارد.

شربت برای کودکان خردسال مناسب‌تر است، چون اندازه‌گیری مقدار آن آسان‌تر است. قرص برای نوجوانان و بزرگسالان ساده‌تر است. هیچ شکل تزریقی رایجی برای این دارو در بازار ایران وجود ندارد. برای فهرست رسمی شکل‌های مصرف، برگهٔ رسمی دارو در DailyMed را ببینید.

موارد مصرف لوراتادین کدام‌اند؟

شایع‌ترین کاربرد این دارو تسکین التهاب مخاط بینی و کهیر است. در التهاب مخاط بینی، عطسه، خارش و آبریزش بینی کم می‌شود. در کهیر مزمن، خارش و برجستگی ریز پوستی کاهش می‌یابد. این دارو علائم را کنترل می‌کند، نه علت زمینه‌ای را.

• التهاب مخاط بینی فصلی و همیشگی
• کهیر مزمن و خارش پوستی
• خارش همراه با واکنش حساسیتی خفیف
• کنترل علائم در بزرگسالان و کودکان بالای دو سال
• کاهش عطسه و آبریزش در فصل گرده‌افشانی

نکتهٔ مهم این است که لوراتادین روی عفونت ویروسی اثر ندارد. در سرماخوردگی معمولی، مصرف آن فقط بخشی از علائم را کم می‌کند. بسیاری از بیماران مبتلا به التهاب مخاط بینی، آسم هم دارند. برای مدیریت بخش تنفسی همراه، راهنمای سالبوتامول مفید است. برای بررسی دقیق‌تر شواهد، مرور نظام‌مند سال ۲۰۲۴ در PubMed را ببینید.

مکانیسم اثر لوراتادین چگونه است؟

این دارو گیرندهٔ H1 را در بافت‌های محیطی مهار می‌کند. با این کار اتصال هیستامین به گیرنده کم می‌شود. نتیجهٔ آن کاهش خارش، عطسه و تورم است. اثر دارو حدود یک روز ادامه دارد و یک نوبت مصرف روزانه کافی است.

این دارو در کبد به متابولیت فعال تبدیل می‌شود. متابولیت فعال اثر ضدحساسیتی قوی‌تری دارد. چون دارو چربی‌گریز است، ورود آن به مغز کم است. به همین دلیل خواب‌آلودگی در بیشتر افراد ناچیز است. جزئیات فارماکوکینتیک در این مرور آمده است.

دوز لوراتادین برای بزرگسالان و کودکان چقدر است؟

دوز لوراتادین به سن، وزن و شدت علائم بستگی دارد و فقط پزشک آن را تعیین می‌کند. الگوی رایج، یک نوبت مصرف روزانه است. در ادامه هر عدد را همراه با منبع علمی همان جمله آورده‌ایم. جدول خلاصه در پایان همین بخش قرار دارد.

دوز رایج بزرگسالان و کودکان بالای شش سال، ۱۰ میلی‌گرم یک بار در روز است (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39171895/).

برای کودکان دو تا شش سال، شربت بر اساس وزن محاسبه می‌شود و مقدار ۰٫۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن رایج است (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2572182/).

در مرجع بزرگسال، دوز ۱۰ میلی‌گرم لوراتادین با ۵ میلی‌گرم متابولیت فعال آن معادل در نظر گرفته می‌شود (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39171895/).

در کهیر مزمن، دوز ۱۰ میلی‌گرم در روز نقطهٔ شروع درمان است و افزایش دوز فقط با نظر پزشک انجام می‌شود (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36950042/).

منع مصرف لوراتادین شامل چه کسانی می‌شود؟

حساسیت شناخته‌شده به لوراتادین مهم‌ترین منع مصرف است. در کودکان زیر دو سال، مصرف بدون نظر پزشک توصیه نمی‌شود. در نارسایی شدید کبدی احتیاط لازم است. مصرف برای عفونت ویروسی هیچ نفعی ندارد.

در افرادی که بیماری کبدی دارند، دوز ممکن است نیاز به بازبینی داشته باشد. در بارداری و شیردهی، تصمیم با پزشک است. مصرف خودسرانه در این دوره‌ها توصیه نمی‌شود. اگر سابقهٔ واکنش شدید حساسیتی دارید، این موضوع را پیش از مصرف اطلاع دهید.

عوارض جانبی لوراتادین کدام‌اند و چقدر شایع‌اند؟

شایع‌ترین عوارض خستگی خفیف، سردرد و خشکی دهان است. خواب‌آلودگی در بیشتر افراد ناچیز است، اما در برخی دیده می‌شود. تهوع و دل‌درد هم گزارش شده است. واکنش‌های پوستی شدید نادر است.

در یک مرور نظام‌مند با بیش از هفت هزار بیمار، تفاوت معنی‌داری میان عوارض آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم دیده نشد (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37088368/).

اگر تپش قلب، تنگی نفس یا تورم صورت رخ داد، مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید. خشکی چشم یا خشکی دهان پایدار هم باید گزارش شود. این علائم معمولاً با قطع دارو برمی‌گردند.

لوراتادین با کدام داروها تداخل دارد؟

کاهش‌دهنده‌های اسید معده جذب آن را کم می‌کنند و باید با فاصلهٔ زمانی مصرف شوند. برخی داروهای کبدی سرعت تجزیهٔ دارو را تغییر می‌دهند. مصرف هم‌زمان با داروهای آرام‌بخش، خواب‌آلودگی را بیشتر می‌کند. الکل هم این اثر را تشدید می‌کند.

• کاهش‌دهندهٔ اسید معده: کاهش جذب دارو
• داروهای مؤثر بر آنزیم کبدی: تغییر سرعت تجزیه
• داروهای آرام‌بخش: افزایش خواب‌آلودگی
• الکل: تشدید خواب‌آلودگی
• برخی آنتی‌بیوتیک‌های ماکرولیدی: افزایش غلظت دارو

اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید، فهرست کامل آن را به پزشک یا داروساز بدهید. این نکته در سالمندان اهمیت بیشتری دارد، چون تعداد داروهای مصرفی بیشتر است. اگر هم‌زمان داروی کاهش‌دهندهٔ اسید معده مصرف می‌کنید، راهنمای فاموتیدین زمان‌بندی درست را توضیح می‌دهد.

چه هشدارها و احتیاط‌هایی پیش از مصرف لوراتادین لازم است؟

پیش از شروع مصرف، سابقهٔ بیماری کبدی و کلیوی را به پزشک بگویید. اگر دچار تشنج شده‌اید، این موضوع را اطلاع دهید. در سالمندان، ارزیابی دقیق‌تری لازم است. قطع خودسرانهٔ دارو هم علائم را برمی‌گرداند.

این دارو برای رانندگی در بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما واکنش هر فرد متفاوت است. اگر پس از مصرف خواب‌آلود شدید، رانندگی نکنید. مصرف هم‌زمان با الکل را کنار بگذارید. در بارداری، مصرف فقط با نظر پزشک انجام می‌شود. اطلاعات رسمی ایمنی دارو در پایگاه سازمان غذا و داروی آمریکا منتشر شده است.

شرایط نگهداری لوراتادین چگونه است؟

این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت نگهداری کنید. قرص‌ها باید در ظرف بسته و دور از نور باشند. شربت پس از باز شدن، طبق دستور برچسب نگهداری می‌شود. داروی تاریخ‌گذشته را دور بریزید.

لوراتادین چه مدت در بدن می‌ماند؟

اثر یک نوبت لوراتادین حدود یک روز ادامه دارد. نیمه‌عمر حذف دارو در بزرگسالان نزدیک به هشت تا ده ساعت گزارش شده است. متابولیت فعال آن کمی طولانی‌تر می‌ماند. به همین دلیل یک نوبت روزانه کافی است.

در کودکان، سرعت حذف دارو با بزرگسالان تفاوت دارد. در نارسایی کبدی، زمان ماندن دارو در بدن طولانی‌تر می‌شود. جزئیات این تفاوت‌ها در مطالعهٔ فارماکوکینتیک آمده است.

لوراتادین یا آنتی‌هیستامین‌های دیگر، کدام انتخاب درست‌تری است؟

در یک متاآنالیز با هجده کارآزمایی و بیش از نه هزار بیمار، همهٔ آنتی‌هیستامین‌های خوراکی نسل دوم از دارونما بهتر بودند. شدت علائم در گروه دارو کمتر بود (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37271114/).

در کودکان شش تا یازده سال، یک مطالعه سه گروه را مقایسه کرد. گروهی که دارونما گرفت، علائم بیشتری داشت. تفاوت میان دو آنتی‌هیستامین فعال معنی‌دار نبود (منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28441993/).

انتخاب نهایی به الگوی علائم، سن و بیماری‌های همراه بستگی دارد. اگر یک دارو اثر نکرد، پزشک ممکن است داروی دیگری را امتحان کند. برای مقایسهٔ دقیق‌تر، این مرور را ببینید.

چرا خواب‌آلودگی، معیار اصلی انتخاب نسل دوم است؟

آنتی‌هیستامین‌های نسل اول چربی‌گریز نیستند و به مغز می‌رسند. همین ویژگی خواب‌آلودگی و کندی واکنش را ایجاد می‌کند. نسل دوم چربی‌گریز است و کمتر به مغز می‌رسد. به همین دلیل برای مصرف روزانه مناسب‌تر است.

در گذشته برخی داروهای نسل دوم به دلیل اثر بر ریتم قلب از بازار خارج شدند. این دارو در این گروه مشکل قلبی مهمی نشان نداده است. با این حال، مصرف هم‌زمان با داروهای مؤثر بر ریتم قلب باید با احتیاط باشد. برای مطالعهٔ این موضوع، این مرور فارماکوکینتیک را ببینید.

پرسش‌های متداول دربارهٔ لوراتادین

پرسش‌های تکراری خوانندگان دربارهٔ مصرف همراه غذا، فراموشی دوز، بارداری و تفاوت با سایر آنتی‌هیستامین‌ها زیاد است. پاسخ کوتاه هر پرسش را در ادامه آورده‌ایم. این پاسخ‌ها عمومی‌اند و جای معاینهٔ پزشک را نمی‌گیرند.

آیا لوراتادین را می‌توان با غذا مصرف کرد؟

بله، جذب لوراتادین با غذا کم نمی‌شود. بیشتر بیماران آن را همراه غذا بهتر تحمل می‌کنند. فقط کاهش‌دهندهٔ اسید معده باید با فاصلهٔ زمانی مصرف شود.

اگر یک دوز را فراموش کردم چه کنم؟

هر وقت یادتان آمد مصرف کنید، مگر آنکه نزدیک نوبت بعدی باشد. در آن صورت دوز فراموش‌شده را حذف کنید. هرگز مقدار را دو برابر نکنید.

آیا لوراتادین در بارداری بی‌خطر است؟

این دارو یکی از گزینه‌های قابل بررسی در بارداری است. تصمیم نهایی با پزشک است. مصرف خودسرانه در بارداری توصیه نمی‌شود.

آیا لوراتادین خواب‌آور است؟

خواب‌آلودگی در بیشتر افراد ناچیز است. با این حال، واکنش هر فرد متفاوت است. اگر پس از مصرف خواب‌آلود شدید، رانندگی نکنید.

آیا مصرف لوراتادین باعث مقاومت می‌شود؟

خیر، مقاومت دارویی مربوط به آنتی‌بیوتیک‌هاست، نه آنتی‌هیستامین‌ها. مصرف منظم و طبق نظر پزشک مهم‌ترین نکته است.

تفاوت لوراتادین با آنتی‌هیستامین‌های نسل اول چیست؟

نسل اول بیشتر باعث خواب‌آلودگی می‌شود. لوراتادین کمتر به مغز می‌رسد و برای مصرف روزانه مناسب‌تر است. با این حال، انتخاب نسل دارو با پزشک است.

جمع‌بندی: لوراتادین را چطور و چه زمانی مصرف کنیم؟

لوراتادین یک آنتی‌هیستامین نسل دوم با خواب‌آلودگی کم است. برای التهاب مخاط بینی و کهیر مزمن کاربرد دارد. دوز و مدت مصرف را پزشک تعیین می‌کند. رعایت دستور و پرهیز از مصرف خودسرانه مهم‌ترین نکته است.

اگر با آنتی‌بیوتیک دیگری مقایسه می‌کنید، راهنمای آموکسی‌سیلین توضیح می‌دهد که آن دارو برای عفونت باکتریایی است، نه حساسیت. برای بازبینی شواهد بالینی، مرور التهاب مخاط بینی در JAMA نقطهٔ شروع خوبی است.

این مطلب آموزشی است و جای معاینه و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. مصرف هر دارو باید با نسخه و نظر پزشک انجام شود.