blank

هورمون رشد چیست؟ همه چیز در مورد هورمون رشد انسانی HGH

blank

هورمون رشد انسانی (HGH) که با نام سوماتوتروپین هم شناخته می‌شود، هورمون پپاتیدی است که به‌صورت طبیعی توسط غده هیپوفیز ترشح می‌شود. همانطور که از نام این هورمون پیداست، دانشمندان پی برده‌اند که HGH مسئول تنظیم رشد در دوران کودکی است. همچنین تحقیقات نشان داده‌اند که این هورمون مسئول فعالیت‌های متعدد دیگری از جمله تنظیم متابولیسم قند‌ها و چربی‌ها، رشد استخوان و بازسازی سلول‌ها است. حتی برخی تحقیقات اشاره کرده‌اند که هورمون رشد ممکن است در نحوه عملکرد قلب هم موثر باشد.

هورمون رشد چگونه در بدن تولید میشود؟

هورمون رشد انسانی از یک زنجیره پلی پپتیدی 191 آمینواسیدی تشکیل شده است. این هورمون در مغز تولید می‌شود و سپس به درون خون ترشح می‌شود. تولید هورمون رشد توسط مجموعه پیچیده‌ای از هورمون‌ها کنترل می‌شود که عبارتند از: هورمون آزادکننده هورمون رشد (GHRH) است که از هیپوتالاموس ترشح می‌شود، سوماتوستاتین که در بافت‌های متعددی در بدن تولید می‌شود و گرلین که در دستگاه گوارش تولید می‌شود. غده هیپوفیز، هورمون رشد را در جریان‌هایی ضربانی که هر ساعت تغییر می‌کند، خارج می‌کند. سطوح بالای HGH بعد از ورزش، شوک و خواب مشاهده می‌شود. این هورمون در شب به بالاترین سطح خود می‌رسد. به‌طور کلی، سطح هورمون HGH در کودکی افزایش می‌یابد، در دوران بلوغ به بالاترین میزان خود می‌رسد و بعد از آن، با افزایش سن کاهش می‌یابد.

بررسی عملکرد های هورمون رشد در بدن

HGH عمدتا در دو فرآیند دخیل است: رشد و متابولیسم. HGH رشد استخوان و غضروف را به‌ویژه در دوره‌های رشد سریع در کودکی، تحریک می‌کند. سلول‌های سازنده غضروف و استخوان به ‌نام کندروسیت و استئوبلاست، پیام‌هایی برای افزایش همانندسازی دریافت می‌کنند و بدین نحو، از طریق فعال‌سازی مسیرهای پیام‌رسانی سلولی پروتئین کینازهای فعال‌شده با میتوژن (MAP) به‌نام ERK (کینازهای تنظیم‌شده توسط پیام‌های خارج سلولی) 1 و 2 توسط HGH، امکان رشد در اندازه را فراهم می‌کنند.

فعال شدن این آبشار فسفریلاسیون پیام‌رسانی درون سلولی، باعث ایجاد آبشاری از فعال شدن پروتئین‌ها می‌شود که منجر به افزایش رونویسی از ژن‌ها و نهایتا منجر به افزایش همانندسازی ژن‌ها و رشد سلولی می‌شود. همچنین HGH باعث تنظیم افزایشی فاکتور رشد شبه انسولینی 1 می‌شود که جذب آمینو اسید و سنتز پروتئین را افزایش و کاتابولیسم پروتئین‌ها در سلول را کاهش می‌دهد. به این حالت، آنابولیسم می‌گویند. HGH همچنین باعث کاهش توانایی انسولین در جذب گلوکز توسط ماهیچه‌ها و بافت‌های محیطی می‌شود که باعث می‌شود گلوکز بیشتری در خون بماند و نرخ گلوکونئوژنز توسط کبد بالا برود.

اختلالات مرتبط با هورمون رشد

اختلالات مرتبط با هورمون رشد ناشی از افزایش یا کاهش شدید در میزان HGH است. افزایش ترشح هورمون رشد از غده هیپوفیز باعث غول‌پیکری (ژیگانتیسم) یا آکرومگالی می‌شود. کمبود HGH نیز منجر به کوتاه قدی در کودکان یا سندرم کمبود هورمون رشد در افراد بالغ می‌شود.

اختلال آکرومگالی

شایع‌ترین علت آکرومگالی، تومور مغزی و آدنوم هیپوفیز است. هورمون رشد اضافی به افزودن استخوان به صفحات رشد اپی‌فیزی بسته شده در استخوان‌های پهن جمجمه، فک پایین، جناغ سینه، دست‌ها و پاها ادامه می‌دهد. چهره افراد مبتلا به آکرومگالی حاوی شیارهای عمیق در اطراف لب و بینی و برآمدگی‌های پری‌اربیتال برجسته است و همچنین این افراد بینی و لب‌های بزرگی دارند. این افراد معمولا از این شکایت می‌کنند که به دلیل ورم دست‌ها و سرشان، کلاه یا دستکش دیگر اندازه‌شان نیست. تعریق بیش از اندازه و سردرد نیز در بین این افراد شایع است.

اگر بدن آن‌ها خیلی بزرگ شود، ممکن است منجر به اختلالات تولیدمثلی شود یا روی بینایی آن‌ها اثر بگذارد. علاوه‌بر رشد استخوانی، HGH در فرآیندی به نام هیپرتروفی متحدالمرکز دوبطنی، باعث رشد و سفت شدن عضله قلب می‌شود که فرد را در خطر نارسایی قلبی قرار می‌دهد. از آنجا که HGH اثرات انسولین بر متابولیسم گلوکز و لیپیدها را خنثی می‌کند، دیابت شیرین نوع 2 و هایپرلیپیدمی با آکرومگالی مرتبط هستند. درمان این بیماری شامل جراحی و پرتودرمانی با هدف قرار دادن آدنوم است. همچنین برخی درمان‌ها هم هستند که صرفا اثرات ثانویه بیماری که در بالا ذکر شد را رفع می‌کنند.

اختلال غول‌پیکری

اگر HGH ناشی از آدنوم، قبل از بسته شدن صفحه رشد استخوان‌های بلند، روی آن‌ها اثر بگذارد، غول‌پیکری رخ می‌دهد. از آنجا که بسته شدن صفحه اپی‌فیزی قبل از بزرگسالی رخ می‌دهد، شروع این بیماری معمولا در سنین کودکی اتفاق می‌افتد. این بیماری، اثر مشابهی با آکرومگالی بر روی اندام‌ها و متابولیسم دارد.

بررسی اثرات کمبود هورمون رشد بر بدن

کمبود هورمون رشد بدون علت مشخص، در کودکان بسیار شایع است. اگر کمبود هورمون رشد در بزرگسالی رخ بدهد، معمولا همراه با مجموعه‌ای از سایر کمبودها در هیپوفیز ظاهر می‌شود. پرولاکتینوم که تومور هیپوفیزی است که باعث ترشح بیش از اندازه پرولاکتین می‌شود، معمولا باعث کمبود HGH هم می‌شود، اگرچه جراحی و پرتودرمانی هم می‌تواند علت آن باشد. معمولا تشخیص کمبود HGH در بزرگسالان سخت‌تر است چون علائم آن غیراختصاصی است و هیچ ویژگی خاصی برای تشخیص ندارد.

بزرگسالان ممکن است دچار کاهش ماهیچه‌های اسکلتی، افزایش چربی شکم و پوکی استخوان زودرس شوند. دیس‌لیپیدمی و مقاومت به انسولین نیز رایج است که منجر به اختلال در سیستم قلبی‌عروقی، افسردگی و کمبود انرژی می‌شود.

مزایای استفاده از هورمون رشد انسانی HGH

HGH رشد را تقریبا در تمام بافت‌ها و اندام‌های بدن القا می‌کند. با این حال، این هورمون بیشتر بابت تحریک رشد در غضروف و استخوان و به‌خصوص در سنین نوجوانی معروف است. بنابراین HGH بیشتر برای درمان رشد کم در کودکان و بزرگسالان به کار می‌رود. به کمک آزمایش‌های خاصی روی خون می‌توان کمبود هورمون رشد را در کودکان و بزرگسالان تشخیص داد. تزریق HGH نه تنها باعث اصلاح کوتاهی قد می‌شود بلکه در محافظت از شکستگی‌های استخوان‌ها، افزایش انرژی، بهبود ظرفیت ورزشی و کاهش خطر بیماری‌های قلبی موثر است. HGH همچنین به‌علت اثرات ضدپیری‌اش توجه افراد زیادی را جلب کرده است اما این ادعاها هنوز توسط محققان تائید نشده است.

در لینک زیر بخوانید:

بررسی عوارض جانبی مصرف هورمون رشد HGH

دوپینگ و سومصرف HGH

برخی از ورزشکاران برای بهبود عملکرد ورزشی‌شان و کسب برتری در رقابت، از هورمون رشد انسانی نوترکیب (rHGH) استفاده می‌کنند. مصرف rHGH نه تنها باعث افزایش توده عضلانی می‌شود بلکه ریکاوری را هم افزایش می‌دهد. این دارو در شناگران و بازیکنانی که در رویدادهای مهم ورزشی شرکت می‌کنند، یافت شده است. پس از سال 1989 و هنگامی که مشخص شد توسعه محصولات بیوتکنولوژی مبتنی بر DNA نوترکیب باعث شده است HGH به‌راحتی در بازارهای معمولی و بازار سیاه در دسترس باشد، سازمان جهانی مقابله با دوپینگ و کمیته بین‌المللی المپیک، HGH را در لیست ترکیبات ممنوعه قرار دادند. لیگ‌های ورزشی از جمله لیگ حرفه‌ای بیسبال و لیگ ملی فوتبال نیز مصرف HGH را ممنوع کرده‌اند.

بررسی ایمنی و خطرات HGH

همانطور که قبلا ذکر شد، HGH می‌تواند عوارض جانبی متعددی داشته باشد. همچنین از آنجا که HGH به‌صورت عضلانی یا زیرپوستی تزریق می‌شود، ممکن است در محل تزریق، آسیب به وجود بیاید. و در نهایت، ممکن است به داروی هورمونی که در خیابان ( بازار زیرزمینی و بازار سیاه )  فروخته می‌شود، داروهای دیگری اضافه شده باشد که خطرات مصرف آن را افزایش می‌دهد. HGH فقط باید زیر نظر پزشک متخصص و تحت مراقبت‌های پزشکی مصرف شود. اگر به مصرف HGH فکر می‌کنید، با یک پزشک مشورت کنید زیرا HGH باید فقط برای درمان بیماری‌هایی استفاده شود که مصرف آن برای روند درمان بیماری ضروری است.

تهیه و تنظیم مطلب توسط تیم تولید محتوای بادی‌من، استفاده از مطالب بدون ذکر منبع ( بادی‌من ) و به منظور مقاصد تجاری پیگرد قانونی دارد.

Sources

Gupta V. Adult growth hormone deficiencyIndian J Endocrinol Metab. 2011;15 Suppl 3(Suppl3):S197-S202. doi:10.4103/2230-8210.84865

Brinkman JE, Tariq MA, Leavitt L, et al. Physiology, growth hormone. StatPearls. Updated May 16, 2020.

Bartke A. Growth hormone and aging: Updated reviewWorld J Mens Health. 2019;37(1):19-30. doi:10.5534/wjmh.180018

Reed ML, Merriam GR, Kargi AY. Adult growth hormone deficiency – benefits, side effects, and risks of growth hormone replacementFront Endocrinol (Lausanne). 2013;4:64. doi:10.3389/fendo.2013.00064

Siebert DM, Rao AL. The use and abuse of human growth hormone in sportsSports Health. 2018;10(5):419-426. doi:10.1177/1941738118782688

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

صفحه اصلی
اینستاگرام
سبد خرید
تماس با ما