رفتن به پیمایش رفتن به محتوای اصلی
اطلاعات دارویی

روزوواستاتین: راهنمای کامل مصرف، دوز و عوارض

جعبهٔ سفید بی‌برچسب قرص و تابلوی کوچک بی‌نوشته در کنار چند قرص گرد روی سطح سنگی تیره در نور پنجره

آخرین به‌روزرسانی:

روزوواستاتین در یک نگاه

روزوواستاتین یک استاتین نسل دوم است که سطح LDL را به‌شدت پایین می‌آورد. این دارو آنزیم کلیدی ساخت کلسترول در کبد را مهار می‌کند. در ایران به‌صورت قرص‌های ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرم عرضه می‌شود دوزهای تأییدشده در برگهٔ رسمی دارو. یکی از پرمصرف‌ترین استاتین‌ها در درمان چربی خون بالاست برگهٔ رسمی روزوواستاتین در DailyMed.

منبع: برگهٔ رسمی روزوواستاتین (EZALLOR SPRINKLE) در DailyMed
ویژگیمقدار
نام ژنریکروزوواستاتین (Rosuvastatin)
کد ATCC10AA07
گروه داروییاستاتین، مهارکنندهٔ HMG-CoA ردوکتاز
اشکال دارویی در ایرانقرص ۵، ۱۰، ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرم
دوز شروع معمول۵ تا ۱۰ میلی‌گرم در روز
بازهٔ دوز نگهدارنده۵ تا ۴۰ میلی‌گرم در روز
زمان اثرپس از ۲ تا ۴ هفته پایش چربی خون
نیمه‌عمر حذفنزدیک به ۱۹ ساعت

روزوواستاتین چیست و مکانیسم اثر آن چگونه است؟

این دارو آنزیم HMG-CoA ردوکتاز را به‌شکل رقابتی مهار می‌کند. این آنزیم گام محدودکنندهٔ ساخت کلسترول در کبد است. وقتی ساخت کلسترول درون‌سلولی کم می‌شود، کبد گیرنده‌های LDL بیشتری روی سطح خود می‌سازد. نتیجه، برداشت سریع‌تر LDL از گردش خون است.

سطح LDL و کلسترول تام پایین می‌آید. مولکول روزوواستاتین هیدروفیل است. همین ویژگی نفوذ آن به بافت عضلانی را کم می‌کند.

در بادی‌من این راهنما بر پایهٔ برگهٔ رسمی دارو و متون بالینی بازیابی‌شده نوشته شده است. نکتهٔ کلیدی این است که وابستگی این استاتین به مسیر آنزیم CYP3A4 کم است. بیشتر استاتین‌ها از این مسیر متابولیزه می‌شوند. برگهٔ رسمی روزوواستاتین در DailyMed

این دارو اما عمدتاً بدون تغییر از راه صفرا و مدفوع دفع می‌شود. به همین دلیل پروفایل تداخلی آن ملایم‌تر از آتورواستاتین و سیمواستاتین است مرور کارآمدی داروهای پایین‌آورندهٔ چربی خون.

قدرت پایین‌آورندهٔ LDL این دارو بالاست. هر ۵ میلی‌گرم افزایش دوز، LDL را چند درصد بیشتر پایین می‌آورد داده‌های دوز و اثر پایین‌آورندهٔ روزوواستاتین. در دوزهای بالاتر اثر افزودهٔ آن کند می‌شود.

به همین دلیل پزشک با دوز پایین شروع می‌کند. سپس بر پایهٔ آزمایش خون، دوز را گام‌به‌گام بالا می‌برد.

نمای نزدیک لوله‌های آزمایش خون در پایهٔ فلزی کنار ظرف شیشه‌ای پلاک‌های سفید روی میز سنگی روشن
روزوواستاتین با افزایش گیرنده‌های LDL کبد، برداشت LDL را از خون بیشتر می‌کند.

موارد مصرف و اندیکاسیون روزوواستاتین چیست؟

این دارو برای پایین آوردن LDL و کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی تجویز می‌شود. انتخاب آن برای هر بیمار به سطح LDL بستگی دارد. سابقهٔ بیماری قلبی، دیابت و ریسک کلی قلبی‌عروقی هم تعیین‌کننده‌اند. فهرست زیر موارد مصرف اصلی را خلاصه می‌کند.

  • هایپرکلسترولمی اولیه به‌ویژه بالا بودن LDL
  • دیس‌لیپیدمی ترکیبی همراه با تری‌گلیسرید بالا
  • پیشگیری ثانویه در بیماران با سابقهٔ سکتهٔ قلبی یا سکته مغزی
  • هایپرکلسترولمی خانوادگی در صورت نیاز به LDL بسیار پایین
  • کاهش ریسک در دیابت نوع ۲ با توجه به پروفایل چربی بیمار
  • موارد مصرف ثبت‌شده در برگهٔ رسمی دارو

خوددرمانی با این دارو مجاز نیست. استاتین‌ها در همهٔ افراد با LDL بالا اثر یکسانی ندارند. تصمیم دربارهٔ دوز و مدت درمان به ارزیابی پزشک نیاز دارد. انتخاب درست باید بر پایهٔ پروندهٔ بالینی کامل بیمار انجام شود.

دوز روزوواستاتین چگونه تعیین می‌شود؟

دوز این دارو بر پایهٔ هدف درمانی و سطح پایهٔ LDL تعیین می‌شود. یک عدد ثابت برای همه وجود ندارد. پزشک با دوز پایین آغاز می‌کند. سپس پس از ۴ تا ۱۲ هفته آزمایش چربی خون می‌گیرد دوزهای ثبت‌شده در برگهٔ رسمی دارو.

هدف، سنجش اثر و تحمل دارو است. برای کاهش شدید LDL از دوزهای بالاتر استفاده می‌شود. در سالمندان و افراد با ریسک عضلانی، گام‌ها محافظه‌کارانه‌تر برداشته می‌شود.

منبع: مرور بالینی کارآمدی و دوز روزوواستاتین
وضعیت بیماردوز شروعبازهٔ نگهدارنده
بزرگسال با LDL بالا و ریسک متوسط۵ تا ۱۰ میلی‌گرم در روز۵ تا ۲۰ میلی‌گرم در روز
بیمار با سابقهٔ بیماری قلبی۱۰ تا ۲۰ میلی‌گرم در روز۱۰ تا ۴۰ میلی‌گرم در روز
هایپرکلسترولمی خانوادگی۱۰ تا ۲۰ میلی‌گرم در روز۲۰ تا ۴۰ میلی‌گرم در روز
سالمند یا ریسک عضلانی بالا۵ میلی‌گرم در روز۵ تا ۱۰ میلی‌گرم در روز
جعبهٔ هفتگی بی‌نوشتهٔ قرص در کنار فنجان آب روی میز چوبی
ثابت بودن ساعت مصرف و پیگیری آزمایش‌های دوره‌ای بخش مهمی از اثر کامل دارو است.

دوز ۴۰ میلی‌گرم فقط برای بیماران انتخاب‌شده تجویز می‌شود. در این دوز احتمال بالا رفتن آنزیم‌های کبدی بیشتر است. علائم عضلانی هم شایع‌تر می‌شود. پایش نزدیک‌تری لازم است اجماع انجمن اروپایی آترواسکلروز دربارهٔ علائم عضلانی استاتین‌ها.

روزوواستاتین یا آتورواستاتین، کدام بهتر است؟

پرسش «کدام استاتین بهتر است» پاسخ یکتایی ندارد. تصمیم به هدف درمانی و پروفایل بیمار بستگی دارد. هر دو دارو قدرتمند هستند. در دوز برابر، این استاتین LDL را بیشتر پایین می‌آورد.

آتورواستاتین پروفایل متابولیکی چربی‌دوست‌تری دارد. در مقایسهٔ بالینی، وابستگی این دارو به CYP3A4 کمتر است. همین موضوع آن را برای بیماران با چند داروی همزمان جذاب می‌کند. مقایسهٔ اثر پایین‌آورندهٔ استاتین‌ها

کارآزمایی RACING دو استراتژی را در بیماران قلبی‌عروقی مقایسه کرد. در یک گروه این استاتین در دوز متوسط مصرف شد. گروه دیگر آتورواستاتین در دوز بالا گرفت.

ریسک پیامدهای قلبی‌عروقی در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. ولی گروه روزوواستاتین عوارض نامطلوب کمتری گزارش کرد. به عبارت دیگر، دوز متوسط این دارو به‌اندازهٔ دوز بالای آتورواستاتین مؤثر بود کارآزمایی RACING دربارهٔ روزوواستاتین در برابر آتورواستاتین.

منبع: کارآزمایی بالینی مقایسه‌ای روزوواستاتین و آتورواستاتین
ویژگیروزوواستاتینآتورواستاتین
خانوادهٔ داروییهیدروفیلچربی‌دوست
وابستگی به CYP3A4کمزیاد
دوز معادل بالینی۱۰ میلی‌گرم۲۰ میلی‌گرم
پروفایل تداخلملایم‌ترگسترده‌تر
شکل استخدام اصلیدفع صفراوی بدون تغییرمتابولیسم کبدی

برای انتخاب نهایی چند عامل تعیین‌کننده است. سطح LDL پایه، بیماری‌های همزمان و فهرست داروهای بیمار. اگر بیمار داروهای ضدقارچ یا مهارکنندهٔ پروتئاز مصرف می‌کند، این استاتین انتخاب امن‌تری است. در این حالت خطر تداخل دارویی به‌شکل محسوسی کمتر است.

عوارض جانبی روزوواستاتین و علائم هشدار عضلانی چیست؟

شایع‌ترین عارضهٔ استاتین‌ها درد و گرفتگی عضلانی است. این علائم در بیشتر موارد خفیف‌اند. با تغییر دوز یا دارو برطرف می‌شوند. در موارد نادر اما نشانهٔ آسیب جدی عضلانی هستند.

سردرد، یبوست و حالت تهوع هم گزارش شده‌اند. سرگیجه و ضعف از عوارض کمتر شایع هستند.

  • درد یا ضعف عضلانی به‌ویژه در ران، بازو و شانه
  • تیره شدن ادرار که می‌تواند نشانهٔ میوگلوبینوری باشد
  • خستگی غیرمعمول پس از فعالیت سبک
  • افزایش آنزیم‌های کبدی که با آزمایش خون دیده می‌شود

هر درد عضلانی جدید باید به پزشک گزارش شود. به‌ویژه اگر با فعالیت معمول بیمار هم‌خوانی ندارد. در این حالت اندازه‌گیری آنزیم کراتین کیناز کمک‌کننده است. اگر درد شدید یا ضعف پیش‌رونده وجود دارد، مصرف دارو تا تماس با پزشک متوقف شود به‌روزرسانی دربارهٔ علائم عضلانی مرتبط با استاتین.

آیا روزوواستاتین قند خون و خطر دیابت را بالا می‌برد؟

استاتین‌ها می‌توانند قند خون ناشتا را اندکی بالا ببرند. شاخص قند درازمدت هم ممکن است کمی افزایش یابد. خطر تشخیص دیابت نوع ۲ هم اندکی بیشتر می‌شود. اندازهٔ این اثر کوچک است. بررسی اثر استاتین‌ها بر قند خون و دیابت تازه

در مقایسه با کاهش خطر سکتهٔ قلبی و مغزی، فایدهٔ کلی همچنان بیشتر است. این موضوع به معنای کنار گذاشتن دارو نیست. به معنای پایش دوره‌ای قند خون است بررسی اثر استاتین‌ها بر قند خون و دیابت تازه.

در مقایسهٔ مستقیم، تفاوت دو دارو در بروز دیابت تازه نیازمند بررسی دقیق‌تر است. در برخی مطالعات خطر دیابت تازه با دوز بالا بیشتر گزارش شده است. استاتین‌های قوی‌تر هم اندکی ریسک بالاتری داشته‌اند.

اگر بیمار در آستانهٔ دیابت است، پزشک دوز را تنظیم می‌کند. پایش قند هم فشرده‌تر انجام می‌شود.

روزوواستاتین با چه داروهایی تداخل دارد؟

بار اصلی متابولیسم این دارو روی CYP3A4 نیست. پس دامنهٔ تداخل‌هایش از چند استاتین دیگر باریک‌تر است. با این حال چند تداخل مهم دارد. مهم‌ترین آن‌ها افزایش سطح دارو است. فهرست تداخل‌های ثبت‌شده در برگهٔ رسمی دارو

نتیجه، بالا رفتن خطر آسیب عضلانی است. پیش از شروع هر داروی جدید، فهرست داروها را با پزشک یا داروساز بازبینی کنید.

  • سیکلوسپورین که سطح روزوواستاتین را به‌شدت بالا می‌برد
  • جمفیبروزیل با افزایش خطر میوپاتی
  • وارفارین که ممکن است به پایش INR نیاز داشته باشد
  • آنتی‌اسیدهای آلومینیوم و منیزیم که باید با فاصلهٔ زمانی مصرف شوند
  • قرص‌های ضدبارداری ترکیبی با تغییر سطح هورمون‌ها

فاصلهٔ زمانی مصرف آنتی‌اسید و این دارو اهمیت دارد. آنتی‌اسیدهای حاوی آلومینیوم و منیزیم جذب دارو را کم می‌کنند. پس باید حداقل ۲ ساعت پس از دارو مصرف شوند نکات مصرف و فاصلهٔ زمانی در برگهٔ رسمی دارو. الکل و آب گریپ‌فروت هم در دوزهای بالا باید محدود شوند.

در چه شرایطی روزوواستاتین ممنوع است؟

این دارو در چند وضعیت نباید مصرف شود. این محدودیت‌ها برای جلوگیری از آسیب کبدی و عضلانی وضع شده‌اند. جایگزین‌داوری پزشک نیستند. اگر هر یک از این وضعیت‌ها دربارهٔ شما صدق می‌کند، پیش از مصرف با پزشک صحبت کنید.

  • بیماری فعال کبدی یا بالا بودن پایدار آنزیم‌های کبدی
  • بارداری و شیردهی به دلیل خطر برای جنین و نوزاد
  • حساسیت شدید به روزوواستاتین یا اجزای قرص
  • میوپاتی فعال یا سابقهٔ آسیب عضلانی ناشی از استاتین
  • نارسایی شدید کلیوی که مصرف دوز ۴۰ میلی‌گرم را محدود می‌کند
  • منع مصرف‌های ثبت‌شده در برگهٔ رسمی دارو

در بارداری، استاتین‌ها به‌طور کلی قطع می‌شوند. تصمیم دربارهٔ ادامهٔ درمان پس از زایمان و پایان شیردهی گرفته می‌شود. این تصمیم با متخصص قلب و متخصص زنان گرفته می‌شود.

پایش آزمایشگاهی در دورهٔ مصرف چگونه است؟

پایش آزمایشگاهی بخش جدانشدنی این درمان است. پزشک پیش از شروع، آزمایش پایهٔ چربی خون و آنزیم‌های کبدی می‌گیرد. سپس در فواصل منظم آزمایش‌ها را تکرار می‌کند.

هدف، تنظیم دوز و تشخیص زودهنگام عوارض است توصیه‌های پایش در اجماع علائم عضلانی استاتین. اندازه‌گیری قند خون نیز در بیماران در معرض دیابت توصیه می‌شود.

فاصلهٔ آزمایش‌ها معمولاً ۴ تا ۱۲ هفته پس از شروع یا تغییر دوز است زمان‌بندی آزمایش‌ها در برگهٔ رسمی دارو. پس از تثبیت، هر ۶ تا ۱۲ ماه تکرار می‌شود برنامهٔ پایش در برگهٔ رسمی دارو. اگر بیمار علائم عضلانی پیدا کند، اندازه‌گیری کراتین کیناز جداگانه انجام می‌شود.

پرهیز از قطع خودسرانهٔ دارو در این دوره مهم است. قطع ناگهانی می‌تواند LDL را به سطح پایه برگرداند.

شرایط نگهداری روزوواستاتین چگونه است؟

این دارو باید در دمای اتاق و دور از رطوبت نگهداری شود. برگهٔ رسمی دمای نزدیک به ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سلسیوس را توصیه می‌کند شرایط نگهداری در برگهٔ رسمی روزوواستاتین. قرص‌ها باید در ظرف اصلی و درپوش‌دار بمانند.

این کار آن‌ها را از رطوبت حمام و آشپزخانه در امان نگه می‌دارد. داروی تاریخ‌گذشته باید از دسترس دور و به‌شکل ایمن امحا شود.

نکتهٔ بادی‌من: اگر یک نوبت مصرف روزوواستاتین را فراموش کردید، به‌محض یادآوری همان روز مصرف کنید. اگر نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموش‌شده را حذف کنید و هیچ‌گاه دو دوز را همزمان مصرف نکنید.

سؤال‌های متداول دربارهٔ روزوواستاتین

این بخش به پرسش‌هایی پاسخ می‌دهد که بیماران هنگام شروع روزوواستاتین بیشتر می‌پرسند. پاسخ‌ها کوتاه و آموزشی هستند و جای مشورت با پزشک را نمی‌گیرند.

منابع و مطالعهٔ بیشتر

این مقاله بر پایهٔ برگهٔ رسمی دارو در DailyMed، شاخص ATC/DDD سازمان جهانی بهداشت و چند مرور بالینی ساخته شده است. هر عدد دوز در همان جمله به منبع خود لینک شده است تا شما آن را مستقل بررسی کنید.

اگر می‌خواهید مفهوم کلسترول و تفاوت LDL و HDL را بهتر بشناسید، راهنمای کلسترول چیست و مقایسهٔ LDL و HDL نقطهٔ شروع خوبی هستند. برای درک تفاوت روزوواستاتین و آتورواستاتین، راهنمای آتورواستاتین مطلب مکملی است. دربارهٔ نقش مکمل‌ها در سلامت قلب، راهنمای امگا ۳ گیاهی و محصول‌های ویتامین E همراه کوآنزیم Q10 گلوک و امگا ۳ همراه کوآنزیم Q10 ویمکسیر در دسترس‌اند.

سلب مسئولیت پزشکی: این مقاله فقط جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا تجویز پزشک نیست. دوز روزوواستاتین نباید بدون آزمایش چربی خون و نظر پزشک تغییر کند. در صورت بروز درد عضلانی شدید، ضعف پیش‌رونده یا ادرار تیره، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

متوجه شدم
✕
از «BODYMAN» مثل دیجی‌کالا خرید کن!

با وارد کردن شماره تلفنی که در دیجی‌کالا ثبت کردی، اطلاعات حسابت رو ببین، آدرست رو انتخاب کن و خریدت رو مثل دیجی‌کالا سریع، قسطی و امن انجام بده.

progress
digikala تایید شده توسط دیجی‌کالا

این سایت توسط دیجی‌کالا بررسی شده و مالکیت، اطلاعات تماس، کیفیت و نحوه ارائه خدمات آن تأیید شده‌است.